مقدّم شناخته شده‌اند ؛ و تنها در صورت با اسناد بابلى قياس پذيرند ، كه البتّه آنها را بايد پندارنگارى دانست . دستگاه شمارش در آنها ظاهرا دهگانى است ، بسا كه اين دو كتابت منشأ مشترك داشته باشند . در هر حال ، عيلاميان كتابت سومرى را پذيرفتند ؛ و نشانه‌هاى بابلى را به كار بردند « 1 » . خطّ تصويرى عيلامى ( مقدّم ) كه بايد از راست به چپ خوانده شود ، حدود / 150 علامت داشته است كه طبعا وجوه تركيبى هم وجود دارد . از اين خطّ تصويرى تدريجا يك خط « هجايى » پديد آمد ، كه نمونه‌هاى پراكنده‌اى از علائم تصويرى را در خود داشته ، طى سده‌هاى پس از 2900 ( ق . م . ) در يك روند ساده‌سازى پيشرفت نموده است . قديم‌ترين نوع خطّ عيلامى مقدّم مكتوب بر الواح خشتى ( - اسناد مالى ) شوش و مربوط به عصر جمدت نصر ( ح 2800 ق . م . ) باشد كه هنوز رمزگشايى نشده‌اند . تنها يكى از سنگ‌نبشته‌هاى هزارهء سوم كه به شكل دوزبانهء اكدى - عيلامى است [ تصوير 3 ] از پادشاهى به نام « كوتيك اينشوشيناك » ( حدود سال 2250 ق . م ) توسط والتر هينتس رمزگشايى شده است . همو گويد كه نوشتارهاى سطرى عيلامى ( مقدّم ) در مرحلهء نهايى حدود هشتاد نشانه داشته ، كه پس از فرمانرواى مذكور خط مزبور تدريجا از ميان رفته ؛ و خط سومرى - بابلى ( اكدى ) - كه عاقبت به خطّ ميخى معروف منتهى شد - جانشين آن گرديد . تأثير اين نوع كتابت ( اكدى ) بر نوشتار عيلامى از سدهء 25 و 24 ( ق . م . ) بوده ، چنان‌كه كتيبه‌هاى مكشوف از جايگاه « ليان » كهن در عيلام باستان بر كرانهء خليج فارس ( - بوشهر ) رواج كتابت سومرى را در عرصهء فرهنگى گسترده‌اى نشان مىدهد . اما در راستاى حركت به سمت خطّ هجايى خالص ، كتابت زبان عيلامى از سدهء دوازدهم ( ق . م . ) بالمرّه صورت مستقلّ به خود گرفت « 2 » . زبان قبايل عيلامى به‌طورى كه فقهاى لغت معتقدند ظاهرا متعلّق به گروه زبانى « قفقازى » در شمال غربى پشتهء ايران‌زمين و مشابه با زبان « دراويدى » مقدّم ( - هندى و

--> ( 1 ) . History of Early Iran ( cameron ) , P . 10 . / - تاريخ خطهاى جهان ( - يوهانس فريدريش ) ، ص 60 / دنياى گمشدهء عيلام ( والتر هينتس ) ، ص 33 / زبانهاى خاموش ( يوهانس فريدريش ) ، ص 47 . ( 2 ) . دنياى گمشدهء عيلام ( ترجمهء فيروزنيا ) ، ص 34 ، 36 - 40 ، 42 . / تاريخ خطّهاى جهان ( ترجمهء رفاهى ) ، ص 60 و 66 . / History of Early Iran , P . 11 .